kaart

Oudenbosch

 

1275

 

 

 

Bij oorkonde van december 1275 schonken Arnold van Leuven en zijn echtgenote Elisabeth aan de Abdij van St. Bernard op de Schelde van de Orde der Cisterciënsers, de gehele novale tiende in de parochie Gestele, het Barlebos en tweehonderd bunders moer die naast dat bos lagen. Deze schenking omvatte buiten het Gastelse gebied ook nog de gronden van Oudenbosch en Hoeven.
In deze oorkonde werd voor de eerste maal de plaats Gestele genoemd, dat later is verbasterd tot Gastel.
De abdij ontwikkelt Hoeven vooral als een agrarische gemeenschap, met een uithof op de Bovendonk. Bij Oudenbosch, toen nog het Baarlebos, was de eerste ontwikkeling meer op turf- en zoutwinning gericht.

1279

 

 

 

De grond en het wereldlijk gezag te Gastel bleef in handen van de heer van Breda. In of voor 1279 heeft hij er een schepenbank in bedrijf. Men is dan bezig de grenzen van het allodium Gastel vast te leggen. Die zouden lopen van het Doorlechter Veen via de Steenbergse Vliet ("Lede"), de monding van de Dintel en de monding van de Mark (nu: havenmond van Numansdorp!), langs de middeleeuwse Mark tot tussen Hoeven en Zevenbergen en dan over de Hoogste Halderberg (even ten zuiden van Hoeven) terug naar het Doorlechter Veen. Dat gebied omvat dus niet alleen Hoeven, Oudenbosch en Oud- en Nieuw Gastel, maar ook Dinteloord, Fijnaart en Heijningen, Willemstad en Standdaarbuiten! Het bijkomende gebied bestond echter geheel uit een nog vrij leeg Hollandveen-gebied met wat rivieren en meren, en in het westen ook beginnende zoute moernering.
12e eeuw
Halderberge was in die tijd een bijna onbewoond gebied. Men vermoedt dat de eerste bewoners zich aan het einde van de 12e eeuw in Halderberge vestigden. Deze pioniers vestigden zich op de hogere zandgronden tussen de lage veengebieden, waar de turf- en zoutproductie uit voortvloeide. De turfwinning was het begin van een relatieve welvaart van de streek. Met name de monniken van de abdij van St. Bernard aan de Schelde hebben de turfwinning groot gemaakt. De turf werd verscheept naar overslaghavens zoals de haven in Oudenbosch.
1458
Pas in 1458 werd Gastel onderdeel van het land van Bergen op Zoom. Dan is ook de parochie flink kleiner geworden, door de afscheiding van Hoeven en Oudenbosch, die ieder een eigen parochie kregen.

 

wapen

Het wapen is verleend bij Besluit van 20 februari 1816. De beschrijving volgens het diploma van de Hoge Raad van Adel luidde:

 
  Zijnde coupé, het eerste van lazuur, waarop drie Boomen van goud, het tweede van goud, beladen met drie Lozanges [ruiten of maliën] van lazuur.
   
Na onderzoek in 1986 bleek dat de oorspronkelijke heraldische kleuren groen en zilver zijn. In 1816 was dat blijkbaar niet bekend en hield men zich aan de rijkskleuren.
Per Koninklijk Besluit van 27 juni 1986 luidde de officiële beschrijving van het gemeentewapen:
 
  doorsneden, I in zilver drie geplante bomen van sinopel, staande op de doorsnijdingslijn; II in sinopel drie maliën van zilver, geplaatst twee en één. Het schild gedekt met een gouden kroon van drie bladeren en twee parels.
vlag

 

De vlag van Oudenbosch (vastgesteld bij raadsbesluit d.d. 22 mei 1969) bestond uit twee evenhoge banen van groen en wit, met, reikende van de bovenzijde tot de benedenzijde, een ruit van het een in het ander, waarop in het midden, ter hoogte van 3/5 van de vlaghoogte, een boom, wederom van het een in het ander.

Bij de gemeentelijke herindeling in Noord-Brabant werden de gemeenten Bosschenhoofd, Oud en Nieuw Gastel, Oudenbosch, Stampersgat en Hoeven in 1997 samengevoegd tot de nieuwe gemeente Halderberge.

 

uit: Halderberge toen en nu
uit: HOE ZIT GASTEL IN ELKAAR? dr. K.A.H.W. Leenders
uit: ER TUSSENUIT.COM
uit: Historie
uit: Gemeentewapen Halderberge

 

Het Latijnse begrip allodium wordt het best vertaald door eigengoed = historisch vervreemdbaar vrij erfgoed

 

kaart

    kaart   kaart

 

 

geboren in Oudenbosch:

 

8 apr 1646          Anna Petrus van Doormaelen (10765)

8 nov 1676            Maria van der Poel (10756)

20 mei 1702         Anna Pruijmboom (10473)

 

 

 

 

 

Home